Cửa hàng tiện lợi tập 1

Thiá»n Giao, phóng viên Äà i RFA

Trong bà i thứ ba của loạt 5 bà i tÆ°á»ng thuật tÆ°á»ng niá»m biến cá» Mậu Thân tại Huế nÄm 1968, biên tập viên Thiá»n Giao của Äà i chúng tôi sẽ tiếp tục gá»i Äến quí thính giả nghe Äà i những nét chính yếu của cuá»c phản công tái chiếm Huế mà Äá»nh cao là ngà y 22 tháng Hai, khi quân lá»±c Viá»t Nam Cá»ng Hoà tái chiếm Äại Ná»i và Kỳ Äà i Phu VÄn Lâu.

  • Nghe bà i tÆ°á»ng trình nà y
  • Download story audio

Ngay sau những giá» khắc xúc Äá»ng nhìn lá quá»c kỳ Viá»t Nam Cá»ng Hoà Äược kéo lên trên Äá»nh Kỳ Äà i, ngÆ°á»i dân Huế bà ng hoà ng nhận ra rằng hà ng ngà n thân nhân của mình, bá» bắt trong và i tuần lá» phía Bắc Viá»t là m chủ thà nh phá» Huế, sẽ không bao giá» trá» vá» nữa. Há» Äã bá» thảm sát ra sao, và Äược che dấu trong các hầm chôn tập thá» nhÆ° thế nà o? Xin hãy Äiá»m lại ký ức của những nhân chứng từ 40 nÄm trÆ°á»c.

âNgÆ°á»i dân Huế bá» dá»n và o ÄÆ°á»ng cùng, không còn chá»n lá»±a nà o khác nên phải chá»n chiến Äấu. Chiến Äấu Äá» tá»± tá»n. Chiến Äấu Äá» có tá»± do. Chiến Äấu Äá» sá»ng hay là chết.â, ông Trần Ngá»c Huế, ngÆ°á»i chá» huy Äại Äá»i Hắc Báo thuá»c SÆ° Äoà n Má»t Bá» Binh tái chiếm Äại Ná»i ngà y 22 tháng Hai nÄm 1968 nhá» lại.

Huế, tháng Hai nÄm 1968, má»i tấc Äất là má»t tấc máu. Máu, của tất cả những ai có mặt tại Huế; của ngÆ°á»i dân Huế, của các lá»±c lượng Viá»t Nam Cá»ng Hoà , của các lá»±c lượng Hoa Kỳ, và của các lá»±c lượng Bắc Viá»t.

Huế trá» thà nh chiến trÆ°á»ng Äá» lá»­a, vì Huế là nÆ¡i không má»t ai muá»n mất.

âHuế không lá»n, nhÆ°ng Äánh dai dẳng vì quyết tâm của Cá»ng Sản, muá»n thắng bằng bất cứ giá nà o. Mà ý chí của miá»n Nam và ngÆ°á»i dân Huế cÅ©ng bằng bất cứ giá nà o cÅ©ng phải dà nh lấy mảnh Äất thiêng liêng của mình.â, (Trần Ngá»c Huế, Äại Äá»i TrÆ°á»ng Äại Äá»i Hắc Báo SÆ° Äoà n 1 Bá» Binh).

Cuá»c phản công tái chiếm Huế

Chá» má»t thá»i gian rất ngắn sau khi và o Huế, phía Bắc Viá»t Nam Äã có thá» tá»± do Äi lại. Trong ngà y Mùng Hai Tết, quân Äá»i Bắc Viá»t di chuyá»n trong thà nh phá» kiá»m soát dân chúng nhÆ° chá» không ngÆ°á»i.

Và phía miá»n Nam, cùng Äá»ng minh, phải bắt Äầu từ Äầu nhiá»m vụ vãn há»i an bình cho Huế.

Hai bên quần thảo, tiến lên, rá»i lui lại, rá»i lại tiến lên, rá»i lui lại, tranh từng cÄn nhà , từng khu phá». Má»i tấc Äất là má»t tấc máu. Từng cái nhà , Äánh liên tục không có thá»i giá» Än và thá»i giá» ngủ. Äánh liên tục. Nhiá»u khi phải chia thà nh từng tá» 2, 3 ngÆ°á»i thay phiên nhau ngủ.

Huế, trá» thà nh chiến trÆ°á»ng của an ninh, của vận má»nh, và có lẽ, của cả danh dá»±.

Quân Äá»i Bắc Viá»t, quân lá»±c Viá»t Nam Cá»ng Hoà , và quân Äá»i Äá»ng minh Hoa Kỳ Äã quần thảo trên má»t chiến trÆ°á»ng không lá»n, giữa thà nh vách kinh Äô cÅ© và giữa ná»i kinh hoà ng của dân Huế trong ná»i lo sợ thảm sát, Äã xảy ra ngay từ Äầu khi miá»n Bắc kiá»m soát và lập chính quyá»n tại Huế.

Theo lá»i ká» của hai ngÆ°á»i trong cuá»c, là ông Nguyá»n VÄn Ngẫu, và o nÄm 1968 là thiếu uý thuá»c Trung Äoà n 3, SÆ° Äoà n 1 Bá» Binh và ông Trần Ngá»c Huế, Äại Äá»i TrÆ°á»ng Äại Äá»i Hắc Báo thuá»c SÆ° Äoà n 1 Bá» Binh, các lá»±c lượng tham gia chiến trÆ°á»ng Huế và o thá»i Äiá»m Mậu Thân gá»m có:

Xem thêm: Từ ghép chính phụ là gì

Phía Quân Lá»±c Viá»t Nam Cá»ng Hoà có SÆ° Äoà n 1 Bá» Binh. Thiết Äoà n 7 kỵ binh. Lá»±c lượng sÆ° Äoà n nhảy dù và thuá»· quân lục chiến Viá»t Nam. Các tiá»u Äoà n Biá»t Äá»ng Quân Quân Äoà n 1. Má»t Äại Äá»i trinh sát. Trá»±c thÄng và máy bay skyrider Viá»t Nam vá»i sá»± yá»m trợ của máy bay phản lá»±c và trá»±c thÄng Thuá»· Quân Lục Chiến Hoa Kỳ.

Phía Pháo binh có 2 tiá»u Äoà n cÆ¡ hữu thuá»c sÆ° Äoà n 1. Phía Hải Quân có Giang Äoà n 11 và 12 yá»m trợ chiến trÆ°á»ng.

Phía Äá»ng minh Hoa Kỳ có Thuá»· Quân Lục Chiến, SÆ° Äoà n 101 Nhảy Dù và SÆ° Äoà n 1 Không Kỵ.

Thiếu uý Nguyá»n VÄn Ngẫu nhá» lại những ngà y chuẩn bá» phản công:

âSau 31 tháng Giêng, dân chúng Äang Än tết vui vẻ. Thà nh phá» Huế trá» thà nh trá»ng tâm của chiến trÆ°á»ng. Äặc công và ná»i thà nh do trung tá Khánh Lá»­a dẫn quân và o bá»n Kỳ Äà i và 4 con ÄÆ°á»ng chính gá»m vùng An Hoà , Thượng Tứ, Cá»­a NgÄn, Cá»­a Sập từ vùng núi Äi vá» tập kích. Lá»±c lượng Ná»i Thà nh gần Äó Äang Äóng á» Thượng Tứ, Cá»­a NgÄn, Cá»­a Sập cÅ©ng tiến và o. ÄÆ¡n vá» tôi Äang Äóng tại quận HÆ°Æ¡ng Trà . Má»t ngà y sau khi ná»i lên, tÆ°á»ng Ngô Quang TrÆ°á»ng trá»±c tiếp Äiá»n Äà m vá»i quân Khu 1, tÆ°á»ng Hoà ng Xuân Lãm, tá»ng tham mÆ°u và sau hai ngà y là bắt Äầu phản công phản công.â

Äại Äá»i TrÆ°á»ng Hắc Báo, ông Trần Ngá»c Huế há»i tÆ°á»ng:

âHuế không lá»n nhÆ°ng Äánh dai dẳng vì quyết tâm của Cá»ng Sản là muá»n thắng lợi bằng bất cứ giá nà o. Mà ý chí của miá»n Nam và Huế cÅ©ng bằng bất cứ giá nà o phải dà nh lấy mảnh Äất thiêng liêng của mình.â

Cuá»c phản công tái chiếm Huế diá»n ra ác liá»t. Hai bên giằng co từng cÄn nhà , từng khu phá», từng tấc Äất.

Ãng Trần Ngá»c Huế nhá» lại:

âHai bên quần thảo, tiến lên, rá»i lui lại, rá»i lại tiến lên, rá»i lui lại, tranh từng cÄn nhà , từng khu phá». Má»i tấc Äất là má»t tấc máu. Từng cái nhà , Äánh liên tục không có thá»i giá» Än và thá»i giá» ngủ. Äánh liên tục. Nhiá»u khi phải chia thà nh từng tá» 2, 3 ngÆ°á»i thay phiên nhau ngủ.â

Vòng vây ngà y cà ng xiết chặt. Phía Bắc Viá»t bắt Äầu nao núng, lui và o Äại Ná»i cá» thủ.

Dá»±ng lại cá» VNCH trên Kỳ Äà i á» Phú VÄn Lâu

Äại Ná»i, biá»u tượng của kinh thà nh Huế, nằm gần Kỳ Äà i á» Phu VÄn Lâu. Lúc ấy, cá» của Mặt Trận Giải Phóng Miá»n Nam vẫn Äang bay giữa trung tâm Huế.

Thế rá»i, Äến ngà y 18 tháng Hai, ông Nguyá»n VÄn Ngẫu và ÄÆ¡n vá» nhận Äược lá»nh trình diá»n Bá» TÆ° Lá»nh SÆ° Äoà n 1 Bá» Binh. Tại Äây, tÆ°á»ng TÆ° Lá»nh Ngô Quang TrÆ°á»ng trá»±c tiếp giao nhiá»m vụ Äặc biá»t cho tiá»u Äoà n của thiếu uý Nguyá»n VÄn Ngẫu: Äánh chiếm và dá»±ng lại cá» Viá»t Nam Cá»ng Hoà ỠKỳ Äà i.

âHÆ°á»ng dẫn Äại Äá»i ra khá»i sÆ° Äoà n và Äến ÄÆ°á»ng Mai Thúc Loan, tÆ°á»ng TrÆ°á»ng chá» và o lá cá» Mặt Trận Giải Phóng cách khoảng 1 cây sá», nói ânhiá»m vụ của toa Äấy.â Rá»i ông ÄÆ°a bản Äá» hà nh quân, các cÆ¡ quan liên lạc, và há»i tôi hai câu. Tôi trả lá»i, chính tôi là kẻ muá»n thắng trận, và tôi ngỠý cần má»t lá cá» Äá» thay thế cá» Mặt Trận.â

Xem thêm: Hỏi đáp Anh ngữ: Cách dùng từ &39more&39

Cùng thá»i Äiá»m ấy, ngÆ°á»i chá» huy Äại Äá»i Hắc Báo cÅ©ng ngá» lá»i vá»i tÆ°á»ng Ngô Quang TrÆ°á»ng, yêu cầu Äược giao nhiá»m vụ tái chiếm Äại Ná»i:

âCuá»i cùng chúng tôi yêu cầu TÆ°á»ng TÆ° Lá»nh Äược tái chiếm Äại Ná»i, là biá»u tượng vá» ná»n tá»± chủ và Äá»c lâp của Viá»t Nam từ nÄm 1802. Chúng tôi Äược vinh dá»± lãnh trách nhiá»m tái chiếm Huế từ tay Cá»ng Sản. Và chúng tôi Äã hoà n thà nh nhiá»m vụ của con dân Huế và miá»n Nam.â

10 giá» sáng ngà y 22, cá» Viá»t Nam Cá»ng Hoà Äược kéo lên Kỳ Äà i sau khi 2 ngÆ°á»i lính Äã bá» phía Bắc Viá»t từ Äại Ná»i bắn tá»a.

âBên kia là toà tá»nh, các phái Äoà n tá»ng tham mÆ°u, truyá»n hình, truyá»n thanh, hà ng chục ngà n dân nhìn lên lá cá» Äá» tÆ°á»ng niá»m những ngà y tang thÆ°Æ¡ng nhất qua Äi. Nhìn lá cá» mà rÆ°ng rÆ°ng nÆ°á»c mắt, bao nhiêu ngà y bá» bao phủ bá»i khá» Äau.â

Hai giá» chiá»u cùng ngà y, Äại Äá»i Hắc Báo chiếm Äại Ná»i:

âTấn công nhÆ°ng phải bảo vá» di tích lá»ch sá»­. Phải bảo tá»n. Chúng tôi cÅ©ng yêu cầu ngÆ°á»i Mỹ nhÆ° vậy. Tôi là con dân Viá»t Nam, tôi tôn trá»ng di tích tá» tiên Äá» lại.â

Hà ng ngà n ngÆ°á»i vô tá»i bá» giết hại

Hai ngà y sau, Huế hoà n toà n Äược vãn há»i an bình. NgÆ°á»i dân trá» lại thà nh phá», vừa ngÆ¡ ngác, vừa vui mừng, vừa chá» Äợi. Há» chá» Äợi sá»± trá» lại của những ngÆ°á»i thân Äã bá» bắt Äi trong thá»i gian phía Bắc Viá»t chiếm Huế.

Chá» Äợi, Äá» rá»i há» bà ng hoà ng nhận ra: Tất cả Äã bá» giết.

Hà nh trình Äau Äá»n truy tìm các há» chôn tập thá» bắt Äầu.

Má»t trong những ngÆ°á»i tham gia Äi tìm các há» chôn tập thá» thá»i ấy là ông Võ VÄn Bằng, TrÆ°á»ng Ban Truy Tìm và Cải Táng Nạn Nhân Tết Mậu Thân, nói rằng Uá»· Ban của ông Äã tìm Äược khoảng 3,000 hà i cá»t. Trong sỠấy, Äau Äá»n nhất, chá» khoảng 10% Äược nhận diá»n và Äược gia Äình mang vá» cải táng.

Sá» nạn nhân còn lại phải Äược an táng tập thá» tại 2 nghÄ©a trang á» Huế gần núi Ngá»± Bình là Ba Äá»n và Ba Tầng. Dá»±a trên thi hà i và các Äá» vật còn sót lại của nạn nhân, ông Bằng phá»ng tính là 20% sá» nạn nhân là quân nhân, 40% là công chức và 40% là dân thÆ°á»ng:

âSau Mậu Thân, khoảng 1 Äến 2 tháng, chúng tôi biết những cái chết rất vô lý. Ví dụ: tại vùng Gia Há»i, có má»t chá» tên Tuý. Chá» là má»t sinh viên. Khi Cá»ng Sản Äến tìm anh chá», không có nên bắt chá» thay thế. Chá» Tuý bá» bắn và chôn tại cá»n Gia Há»i. Còn tại Vỹ Dạ, có chá» tên HÆ°Æ¡ng Sen. HÆ°Æ¡ng Sen có nhiá»u anh tham gia quân Äá»i. Khi và o bắt thì không có các anh của chá» nên há» bắt chá» ra hà nh quyết tại chá». Hoà n toà n là ngÆ°á»i vô tá»i.â

Vá» nguyên nhân thà nh lập Uá»· Ban Truy Tìm và Cải Táng Nạn Nhân, ông Võ VÄn Bằng cho biết nhá» má»t sá»± tình cá», mà sau Äó ngÆ°á»i dân Huế má»i vỡ lẽ ra là thân nhân mình bá» thảm sát tập thá»:

âMá»t nÄm sau, nhân cuá»c hà nh quân của tiá»u khu Thừa Thiên ngang qua khu vá»±c giáp giá»i của Phú Vang, HÆ°Æ¡ng Thuá»· và Phú Thứ, ngÆ°á»i ta thấy má»t Äầu lâu trá»i lên dÆ°á»i má»t trảng cát dà i hà ng cây sá». Äà o lên, Äó là thi hà i của thiếu uý Trần VÄn Äá»nh, nhận biết nhá» tấm thẻ bà i. Tin nà y loan ra rất nhanh nên tạo phong trà o tìm xác á» Phú Thứ.â

Xem thêm: Lô xiên 2 10k an bao nhiêu

Những cảnh tượng kinh hoà ng

Nhà báo VÅ© Ãnh, nguyên phóng viên mặt trận há» thá»ng truyá»n thanh quá»c gia Viá»t Nam Cá»ng Hoà , Äã có mặt tại Huế từ mùng NÄm Äến 29 Tết Mậu Thân và Äi theo nhiá»u nhóm tìm hầm chôn xác tập thá», ká» lại cảm giác của ông khi lần Äầu nhìn thấy những cảnh tượng ấy:

âVùng nhiá»u nhất là quận Phú Thứ và Dạ Lê Thượng có nhiá»u hầm chôn xác tập thá». Cảm giác tôi lúc ấy rất lạ, nhÆ° là bá» tê liá»t khi nhìn các hình ảnh Äó.â

Những hình Äó là gì? Ãng ká» tiếp.

Ngay á» hầm Phú Thứ, chắc khoảng gần 1,000 ngÆ°á»i. Khi khui lên, Äầu của há» phía sau sá» bá» bá» hết. Những thi hà i bá» ná»i nhau bằng dây Äiá»n thoại. Có những ngÆ°á»i không có vết thÆ°Æ¡ng, chứng tá» bá» chôn sá»ng. Sau nà y môt nhân chứng cho biết: Há» Äược lá»nh Äập Äầu bằng Äầu cuá»c, từ phía lưỡi và o. Quan trá»ng nhất là , theo nhân chứng: ngÆ°á»i nà y phải Äập ngÆ°á»i kia. Cứ 10 ngÆ°á»i bá» cá»t và o Äiá»n thoại và Äá»u bá» Äập vỡ từ phía sau.â

âNgay á» hầm Phú Thứ, chắc khoảng gần 1,000 ngÆ°á»i. Khi khui lên, Äầu của há» phía sau sá» bá» bá» hết. Những thi hà i bá» ná»i nhau bằng dây Äiá»n thoại. Có những ngÆ°á»i không có vết thÆ°Æ¡ng, chứng tá» bá» chôn sá»ng.

Sau nà y tôi có há»i các nhân chứng, là má»t phóng viên bá» bắt Äi theo Viá»t Cá»ng và bá» An Ninh VNCH bắt lại, cho biết: Há» Äược lá»nh Äập Äầu bằng Äầu cuá»c, từ phía lưỡi và o. Quan trá»ng nhất là , theo nhân chứng: ngÆ°á»i nà y phải Äập ngÆ°á»i kia. Cứ 10 ngÆ°á»i bá» cá»t và o Äiá»n thoại và Äá»u bá» Äập vỡ từ phía sau.â

Ãng Võ VÄn Bằng ká» tiếp rằng, vì ngÆ°á»i ta bá» chôn lá»p nà y trên lá»p khác, Äến khi tìm Äược vá» trí, thân xác Äã không còn nguyên vẹn. Äá» giúp các thân nhân tìm Äược ngÆ°á»i thân, Uá»· Ban Äá»u Äánh sá» lên thi hà i và ghi các chi tiết liên quan, chẳng hạn Äầu vỡ, sá» bá», tay bá» cá»t nhÆ° thế nà o, dây lạt hay Äiá»n thoại, vạt áo, nilông còn sót.

Và rá»i Äến bÆ°á»c cuá»i cùng: âSau Äó loan tin trên Äà i phát thà nh Huế Äá» Äá»ng bà o nhận dạng.â

Huế, trÆ°á»c Tết 1968, bình thÆ°á»ng nhÆ° má»i Tết khác!

Huế, trong Tết 1968, kinh hoà ng nhÆ° chÆ°a bao giá»!

Huế, từ sau Tết 1968, Äón Xuân trong niá»m ngậm ngùi.

40 nÄm, có Äủ Äá» là m là nh má»t vết thÆ°Æ¡ng?

Thế há» Mậu Thân của Huế vẫn còn Äang sá»ng, và nÄm nay, ngÆ°á»i dân Huế, á» trong nÆ°á»c thì chá»n riêng tÆ°, á» nÆ°á»c ngoà i thì nÆ¡i công khai, vẫn tiếp tục tÆ°á»ng niá»m những nạn nhân xấu sá» của vụ thảm sát 40 nÄm vá» trÆ°á»c.

Quí vá» và các bạn vừa theo dõi má»t và i sÆ¡ lược những nét chính của cuá»c tấn công tái chiếm cá» Äô Huế trong Tết Mậu Thân 40 nÄm trÆ°á»c và hà nh trình Äi tìm các má» chôn tập thá» nạn nhân cuá»c thảm sát Mậu Thân nÄm 1968. Bà i tÆ°á»ng thuật nà y Äược thá»±c hiá»n trong khuôn khá» tÆ°á»ng niá»m biến cá» Mậu Thân á» Huế, và o thá»i Äiá»m và Äá»a Äiá»m mà nhiá»u ngà n ngÆ°á»i vô tá»i, không có vÅ© khí trong tay, Äã bá» thảm sát. Trong bà i tÆ°á»ng thuật thứ tÆ° của buá»i phát thanh sau, biên tập viên Thiá»n Giao sẽ tiếp tục gá»i Äến quí vá» bà i tìm hiá»u vá» má»t sá» nhạc phẩm và há»i ký ra Äá»i trong biến cá» Mậu Thân. Äá»ng thá»i, chúng tôi cÅ©ng sẽ Äiá»m lại 3 bức thÆ° Linh Mục Bá»­u Äá»ng viết, nhÆ°ng chÆ°a ká»p gá»i Äến thầy mẹ, tín hữu và các em ngà i. Những bức thÆ° nà y chá» Äược tìm thấy sau khi thi hà i linh mục Äược tìm thấy trong lòng Äất.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *